الشيخ المنتظري
172
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
( مثل اين كه مى بينم مسجد شما را نظير سينه كشتى كه آب احاطه كرده آن را ، و خداوند عذابش را بر بصره برانگيخته از بالا و پايين ، و كسى كه در ميان بصره باشد غرق شده است . ) اهل ادب گفته اند « ب » در « بمسجدكم » زائده است ، و يك كلمه « اُبْصِرُ » در تقدير است . « جؤجؤ » يعنى سينه . اين گونه پيش گويى ها در نهج البلاغه زياد است كه به آنها « ملاحم » يعنى خبرهاى غيبى مى گويند . حضرت مى فرمايد : مثل اين كه من الآن مى بينم روزى را كه اين شهر شما غرق و همه مردم آن هلاك مى شوند ، خانه هايش خراب مىشود ، فقط مسجد شهر مثل كشتى كه روى آب است باقى مى ماند ; معلوم مىشود مسجد محكمى بوده است كه آب خرابش نكرده است . مى بينم زمانى كه عذاب خدا از بالا و پايين برانگيخته شده و مردم شهر غرق شده اند . در توضيح اين عبارت اگر در زمان ما بود مى گفتيم از بالا بمب مى آيد . ابن ابى الحديد در شرح اين عبارت مى گويد : بصره دو مرتبه غرق شده ، يك مرتبه در زمان القادر باللّه و يك مرتبه هم در زمان القائم بامر اللّه از خلفاى بنى عبّاس ; و به همان صورت كه حضرت على ( عليه السلام ) خبر دادند تمامى شهر به غير از مسجد خراب شد ، و مقصود از عذاب بالا آبى است كه از كوههاى اطراف به طرف بصره سرازير شده ، و از عذابِ پايين آب شط العرب است كه به خليج فارس متصل است . ( 1 ) « و فى رواية : وَأيْمُ اللَّهِ لَتَغْرَقَنَّ بَلْدَتُكُمْ حَتَّى كَأَنِّى أَنْظُرُ إِلَى مَسْجِدِهَا كَجُؤْجُؤِ سَفِينَة ، أَوْ نَعَامَة جَاثِمَة » ( و در روايتى است : قسم به خدا كه شهر شما غرق خواهد شد ، مثل اين كه مى بينم مسجد آن را مثل سينه كشتى روى آب ، يا مثل شترمرغى كه دست و پايش را زير خودش گذاشته و خوابيده است . ) و به روايتى ديگر اين گونه نقل شده است :
--> 1 - شرح ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 253